Een paar dagen voordat het volle maan is, begint het hier in huis vaak al.

Ragnar, onze jonge kater, wordt onrustiger. Hij miauwt bijna de hele dag, heeft vaker zijn dolle vijf minuten en speelt het liefst Houdini. Als hij de kans krijgt, breekt hij uit om op pad te gaan.

Misschien reageert hij op het licht, op ons ritme of op iets wat wij zelf niet bewust opmerken. Ik hoef daar geen sluitende verklaring voor te hebben om te zien dat er iets verandert.

En Ragnar is niet de enige. Ook bij onszelf merk ik het. Niet bij iedere volle maan even sterk en ook niet altijd op dezelfde manier. De ene keer slaap ik lichter. De andere keer worden mijn gedachten drukker of liggen emoties dichter aan de oppervlakte. Soms merk ik vooral dat er in huis sneller spanning ontstaat.

01

Niet iedere volle maan voelt hetzelfde

De maan beweegt in ongeveer 29,5 dagen van nieuwe maan naar volle maan en weer terug. In veel cyclische tradities wordt de nieuwe maan verbonden aan verstilling en een nieuw begin, de wassende maan aan opbouw, de volle maan aan zichtbaar worden en loslaten en de afnemende maan aan verwerken en afronden.

Voor mij zijn dat geen vaste regels en ook geen voorspellingen. Het is een taal waarmee ik kan kijken.

Want geen enkele volle maan ontmoet precies dezelfde versie van mij. Mijn nachtrust kan anders zijn. Mijn agenda voller. Mijn eigen lichamelijke ritme op een ander punt. Er kan iets spelen in mijn werk, in onze relatie of in het gezin. Ook de mensen hier in huis brengen ieder hun eigen geschiedenis, gevoeligheid en stemming mee.

Misschien voelt niet iedere maan anders. Misschien zijn wij iedere maand net iets anders gestemd. Juist daarom vind ik het interessant om niet alleen naar boven te kijken, maar vooral naar binnen.

02

Toen we moeilijke gesprekken gingen parkeren

Twee jaar geleden heb ik thuis gevraagd of we gesprekken waarvan we eigenlijk al wisten dat ze waarschijnlijk zouden ontsporen, even konden parkeren rond de volle maan.

Niet om confrontaties uit de weg te gaan. Niet om de maan de schuld te geven. En ook niet om alles wat ongemakkelijk voelde vooruit te schuiven.

Ik merkte alleen dat we op zulke momenten minder zuiver konden kijken. Ondanks alle kennis die we hier in huis hebben, brachten we oude stukken mee naar het hier en nu. Een kleine opmerking kon ineens veel groter voelen dan zij was. We dachten dat we reageerden op wat er op dat moment gebeurde, terwijl er soms een hele rij eerdere ervaringen achter ons stond.

Een pauze nemen betekende niet dat het gesprek onbelangrijk was. Het betekende dat we het belangrijk genoeg vonden om het niet te voeren terwijl ons hele systeem in de verdediging stond.

Dit gesprek hoeft niet weg. Maar misschien hoeft het ook niet op dit moment af.
03

Wanneer oude pijn aanschuift aan tafel

Ik wéét bijvoorbeeld dat Mark mij ziet en hoort. Soms zelfs beter dan ik mezelf op dat moment kan zien of horen. En toch kon iets onbenulligs in mij het gevoel aanraken dat ik niet gezien werd.

Dan ging het gesprek niet meer alleen over die ene zin of dat ene moment. Oude pijn van mensen die mij eerder niet zagen, niet hoorden of mij pijn deden, schoof mee aan tafel.

Dat gevoel was niet verkeerd. Het was alleen niet volledig van het huidige moment.

Juist daar helpt vertragen. Wat is er werkelijk gezegd? Wat voel ik in mijn lichaam? Welke betekenis geef ik eraan? Herken ik dit gevoel van eerder? En wat heb ik nu werkelijk nodig?

Soms merk ik dan dat ik slecht heb geslapen, dat mijn borst gespannen voelt en dat mijn gedachten steeds hetzelfde bewijs proberen te verzamelen. Alles wat Mark zegt, lijkt even te bevestigen dat ik er alleen voor sta. Wanneer ik vertraag, ontstaat er onderscheid. Dit deel gaat over nu en verdient een gesprek. Dat andere deel is ouder en vraagt eerst om mijn eigen aanwezigheid.

04

Niet de schuld van de maan

Wanneer ik slecht slaap, kijk ik vaak even op de maankalender. Niet om de oorzaak buiten mezelf te leggen en ook niet om de maan ergens de schuld van te geven. Ik zie het als een teken om aandachtiger te worden. Mijn systeem reageert. Wat probeert het mij te laten opmerken?

Onderzoek naar slaap en maanfasen geeft geen eenduidig antwoord. Er zijn studies waarin mensen rond de volle maan iets korter of later sliepen, en grotere studies waarin geen duidelijk verband werd gevonden. Dat vind ik eigenlijk heel passend. Je hoeft je ervaring niet weg te redeneren omdat zij niet bij iedereen meetbaar is. Tegelijk hoef je van de maan geen verklaring te maken voor alles wat je voelt.

Ook stress, licht, hormonen, schermtijd, temperatuur en wat er die dag is gebeurd kunnen invloed hebben. De stand van de maan is voor mij vooral een uitnodiging om niet direct harder te gaan denken, maar beter te luisteren.

Niet: de maan doet dit met mij. Wel: er gebeurt iets in mij. Kan ik daar even bij blijven?

05

Wat ons nu helpt

Inmiddels is het hier in huis een stuk rustiger. Niet omdat we nooit meer worden geraakt. Wel omdat we eerder begrijpen wat er speelt. We mijden de confrontatie niet, maar gaan er zachter mee om.

Wanneer een gesprek niet dringend is en we allebei vol spanning zitten, laten we er soms een nacht overheen gaan. Niet als straf of stilzwijgen, maar met de afspraak om erop terug te komen wanneer er weer meer ruimte is.

Soms schrijf ik voor mezelf vier dingen op: wat gebeurde er feitelijk, wat voel ik nu in mijn lichaam, waar ken ik dit gevoel van en wat heb ik in het huidige moment nodig? Alleen dat onderscheid kan al voorkomen dat het verleden het hele gesprek overneemt.

Op andere momenten heeft mijn systeem geen nieuwe uitleg nodig, maar minder prikkels. Mijn telefoon eerder weg. Zachter licht. Geen zwaar gesprek vlak voor het slapen. Even naar buiten. Rustige beweging. Mijn handen op mijn borst en buik.

Ook Mark herkent inmiddels beter wat er in zijn systeem gebeurt. Hij hoeft niet ieder gevoel onmiddellijk op te lossen en ik hoef niet iedere spanning direct uit te praten. Dat maakt onze gesprekken niet minder eerlijk. Vaak juist eerlijker.

06

Meebewegen met iets groters

Iedere maand opnieuw stilstaan bij wat er in jezelf gebeurt, is geen bewijs dat je te gevoelig bent. Misschien is het juist een teken dat je jezelf beter leert waarnemen.

Dat je merkt wanneer je slaap verandert. Wanneer je hoofd versnelt. Wanneer je lichaam om ruimte vraagt. Wanneer een oude pijn zich vermomt als een conclusie over vandaag.

En hoe mooi is het dat die aandacht je ook herinnert aan iets groters? We leven niet los van ritmes. De dag wordt nacht. De maan wordt vol en neemt weer af. Seizoenen verschuiven. Ons lichaam kent slaap en waken, inspanning en herstel, vasthouden en loslaten. Voor sommigen beweegt daar ook een hormonale of menstruele cyclus doorheen.

Je bent niet alleen iemand die het leven probeert te begrijpen. Je bént leven. Een klein organisme op deze prachtige draaiende planeet, voortdurend in ontmoeting met alles wat beweegt.

Je hoeft niet precies te weten welke invloed de maan op je heeft. Het kan al genoeg zijn dat je rond de volle maan even stilstaat, zachter luistert en aandacht geeft aan wat er in jou voelbaar wordt.

Zelfs Ragnar mag onrustig zijn. Al houd ik de deur rond deze dagen wel iets beter in de gaten.

OM MEE TE NEMEN

Wat wordt er in jou zichtbaar?

Je hoeft niet meteen te weten of iets door de maan komt. Begin bij wat je werkelijk opmerkt en geef dat genoeg ruimte om gehoord te worden.

  • Wat merk jij rond de volle maan aan je slaap, energie of emoties?
  • Wanneer weet je dat een gevoel bij het huidige moment hoort en wanneer klinkt er iets ouds in mee?
  • Wat helpt jou om een gesprek te vertragen zonder het uit de weg te gaan?
  • Wat zou je deze maand niet hoeven oplossen, maar eerst mogen ontmoeten?